Ne vrömdsoortige vossenjach.

Jagen hef hier de leu aaltied in ‘t  blood ezetten. Veural de families, dee hier al geslachten lange in Twènte wont, bint ter gek op. “Wa’s de mooiste tied van ‘t jaor ?” Jao, daor heur ie verschillend op antwoorden, mer het kump ter vake op oet, dat verschillende leu ‘n hèrfst en ‘t winter ‘t mooiste vindt, umdat  dan ….. de jach los is.

Op jach gebeurt ter ‘s mangs vrömde dinge. Door kö’j van als belèven. En wat daor veur grèpkes en verhaIen aover bint, daor ko’j dissen heelen kalender wal over vol schrieven. Nen hoop van disse vertelsels mu’j nich al te nauw op de schaole nemmen. Mer wat hier now kump, mut  dan toch waor gebeurd wèèn.

Zee hadden veur jaoren her op de jach van nen grooten meneer oet Twente ‘n paar vösse speurd en daor mos en daor zol ne apatte driefjacht op worren ehólen. ‘n Paar groote dannenbussche zollen worden edreven en der mog op niks worden eschötten dan op nen vos. Dat zö’j dan aaltied zeen, het leup der vol van hazen en kniene, ze leupen oe haoste van de beene en a’j hadden möggen scheeten, was ter nen globalen oorlog eworden. Mer wel der nich kwam, dat was de vos. En op ‘t laatste zèèn de jagers: “Laot den donderschen vos loopen, wi’j scheet now op als wat veur de piepe keump. Waor kan zich den vos wal opholen. Den kan wa an ’t aandere ende van de wereld zitten.” Daor was ‘t ‘n ieder daolik met eens. Het knappen der dan ook a gauw op lös, dat ‘t ende der van vot was.

 

Mer der was zunnen aolen jager, den begunnen de beene ’n betjen zwaor te worren. Hee har aaltied nen oolen klopper bie zich en hee zéé: “Kom is hier Naats, laot dat jonge volk mer treên. Ik hebbe mien pat wa dood! Wi’j gaot hier in den oolen eeken wal zitten, ‘n luk oet de wind, de piepe an en schelt ons daolik netjes nen appel. Geef is hier Naats, rekt mie de weitassche is an. Is der nog wat aover onder ‘n körk?” Now, Naats vun ‘t gaon zitten wa bes. Hee har ’n heelen morgen al deur de bussche ekroppen en hee wus van ools, dat ’t bie meneer gin slech zitten was. Ziene weitassche leek wa ‘n heel winkelken, van alles ko’j daor in antreffen. Ze zatten der zich netjes hen en ze leuten ‘t zich an niks ontbrekken.

 

De jagers warren al nen heelen ende vot etrokken. Oet de wiedte ko’j de scheeterie’je nog zoo efkes heuren. “Laot zee mer gaon, wi’j zit hier bes ….. ” en zoo kuieren zee vedan. Ondertied wör ‘t  ‘n oolen jager ‘n betjen koold en hee trok ziene dubbel dikke beermusse deepe aover ‘t heufd. Mer hee har aaltied las van koole ooren, dee kon e nog veulen deur de beerenhoed hen en venamelijk as e zoo stille zat. Mer daor wusse raod op. Hee heul zich an de oole gebroeken en haal’n nen roon zakdook van de grootte van’n taofellaken oet zienen tuk. Den mos Naats em netjes veerdubbel opvaolen en toen dat edaon was, dreije’n den dook netjes bi’j urn de beermusse hen. “Nen kop as ne bolle, zè n’oolen hèer, mer wàarm as miln in ‘t zommer. Zee praotten noch ‘n bètjen hèn, dat wör al minder en minder en op ‘t Iaaste lèn ze beide netjes in slaop.

 

Onderwiel was de driefjach zien gaank egaon en de baas van de jach wol ne aandre kaante oet trekken. De jach was bès ewès, en ’t höng van praoten en lachen an mekaar. Tot op ees nen klopper den veurop leup en dèn àls in ‘t leger zag zitten – gen knien of haze dat em mis ging –  ‘n  paar trad achteroet vleug en, zukke mienen en strapatzen maakten, dat ‘n ieder begreep, dat ze stille mossen wèn. – Inees heul al ‘t praoten op. Der was nums den nog nen trek an de piepe dee. Zölfs zunnen oolen kèrl, den dämpe trok als vullenstette oet ziene piepe heul met blaozen op.

Meneer, meneer daor zitte.

Wat zit daor ?

Nen vos, nen vos. Pas op! Reurt ow nich. As e ons vernèmp is e vot. Hee is hier zoo in den dichten akkerwal vot . . .  Wee hèf d’r wat in ‘t geweer te beiden? Scheet op! Zee’j ne zitten? Daor in dee roewigheid.

‘n Pàar van de jagers scheet t’r geliektiedig op, op nen aardig grooten ofstaand! En daor vlög inees met nen göl as ‘n kanonschötte de vos de loch in. Mèr den vos dat was ‘t heufd van onzen aolen jager met de beerenhoed en ‘n roon zakdook umme, den daor netjes met Naots te slaopen lag en an gin vos, of jach mèr dag. As eer de groond onder de veute was vot ezakt, harren de jagers ginnen grootern schrik können belèvn as eer nou aover kwam.

Heeremientied men dèg op nen vos te scheeten en der kump nen keerl oet de grönd stoeven.

Alleman vleug der op an. Mer gelukkig de dubbele beerenhoed en ‘n veerdubbeldekken roon zakdook harren euren plich edaon; d’r was gen deurkommen an veur ‘n hagel en hee har gin keurntjen deeper às baoven in ‘t vel van ‘t heufd ekreegen. Naats har zunnen schrik in ‘t lief, dat ze wal ‘n kwarteer mossen zeuken veur ze ne weer hadden evunden!

De jach was oet ! . . . .

Jaoren nao de tied zé den aolen jager nog aaltied: dee oolerwetsche gebroeken hebt mi’j ‘t lèven ered. Met dee nie’jerwetsche heu en zakdeuke was ik gen …… meer.

 

JAN WILLEM SCHNEIDER.

Uit: Twentsche Volkskalender 1924